Categorieën

Leder en onderhoud

Foto
Leder en onderhoud

Tijd en aandacht voor onderhoud van onze leren zadels, singels, hoofdstellen en dergelijke. Daarom is het nuttig eerst wat meer te weten over leer.
Er zijn verschillende soorten leer te onderscheiden. Dit heeft te maken met de behandeling en verwerking van de huiden. Een zadel wordt gemaakt van verschillende soorten leer, o.a.
  • Tuigleer voor de zweetbladen. Dik en stevig.
  • Meubelleer voor de zitting, kussens en de wrongen.  Dunner en soepel.

Daarnaast is er onderscheid in de bewerking, afwerking van her leer:
  • Glad leer: Leer met een verf behandeling waarbij het oppervlakte glad is.
  • Leer met open poriën:  Leer met een verf behandeling waarbij de structuur van het leer behouden blijft, leer met open poriën. (Anilineleer)
  • Semi open leer: Leer met een behandeling waarbij de kleuring wel in het leer zit maar ook  enigszins op het oppervlak. De poriën zijn nog een beetje aanwezig.
Wat zijn de verschillen in gebruik van bovenstaande leersoorten:
Leer met een open structuur voelt zacht en soepel en is een dure leersoort. De kleuring is met pigment (aniline), het leer is daarmee doordrenkt. Hierdoor behoudt het de zachte en warme eigenschappen en geeft een stevige en stroeve zit in het zadel. Maar door de open structuur dringt vocht en vuil gemakkelijk binnen in het leer en ontstaan er donkere plekken of vlekken. Ook is het gevoeliger voor zonlicht.
Het meest voorkomende leer is glad leer, aan de oppervlakte gekleurd leer. Door de dichte structuur is het leer daardoor onderhoudsvriendelijk en gemakkelijke schoon te maken.
Een zadel van aniline leer is veel zachter en vergt onderhoud,  er ontstaan al snel zichtbare gebruikssporen. Een zadel van glad leer blijft langer mooi met minder onderhoud.
Structuur:
Het unieke van leer is dat ieder dier een uniek stuk leer geeft. Er is dan ook geen huid identiek. Ook de kenmerken van leer zijn bijzonder. De structuur van leer bestaat uit een netwerk van  3-D doorvlochten vezels.  Deze vezels zijn opgebouwd uit eiwitten en collageen. Dit maakt leer soepel naar alle kanten. Om deze vezelstructuur soepel te houden is onderhoud nodig..Zodat het niet verschrompeld en stug wordt. De vezels moeten soepel langs elkaar kunnen blijven glijden.


Onderhoud:
Door regelmatig onderhoud verlengd u de levensduur van het leer. Invetten voorkomt het bros en stug worden van leer.
Door goed onderhoud gaat het zadel en het hoofdstel langer mee, een langere levensduur.
Het zadel is een gebruiksartikel wat best te lijden heeft. Zonlicht maar vooral ook vocht en zweet van het paard. Dit is zout, zuur en vocht wat invloed heeft op de vezels in het leer. Wanneer er scheuren of breuken in het leer zijn ontstaan of kleur vervaging dan kunt u het beste even langskomen in de zadelmakerij.

Reinigen:

Voor het invetten moet het zadel goed schoon zijn. De juiste reiniging is met een sopje van zadelzeep en lauwwarm water. Het meest geschikt is ouderwetse zadelzeep. Dit is echte zeep, glycerinezeep op ouderwetse basis van rundvet en potas. Dit is verkrijgbaar als harde zeep in blokvorm (  https://westeindruitersport.biedmeer.nl/umbria-zadelzeep-zaldi-westeind  ) en als zachte zeep ( https://westeindruitersport.biedmeer.nl/Webwinkel-Product-6657091/St%C3%BCbben-glycerine-Zadelzeep.html )
Invetten:
Balsem
De beste manier om zadel te onderhouden is goed invetten met Leder en Zadelbalm. Dit is op basis van wolvet (lanoline) en bijenwas. De werking is tweeledig. Het wolvet  zorgt er voor dat het leer wordt geïmpregneerd met vet waardoor de vezelstructuur en soepele eigenschappen behouden blijft. Bijenwas heeft een beschermende werking. De bijenwas sluit de poriën waardoor vocht en vuil minder makkelijk in het leer doordringt. ( https://westeindruitersport.biedmeer.nl/leervet-lederbalm-lanoline-bijenwas )

Leervet

Leervet op basis van minerale vetten (uit aardolie) vind ik zelf minder geschikt. Wel om leer water afstotend te maken. Standaard leervet is ook alleen geschikt voor glad leer. Op leer met een openstructuur geeft het vrij snel vlekken.
Leerolie
Leer wat sterk uitgedroogd is kan weer soepel worden met leerolie. Leerolie maakt leer week en snel te slap en uitgezakt. Wanneer het leer een zadel of hoofdstel is verhard en uitgedroogd, moet het worden ingeweekt als het ware. Dan is een vloeibare impregnerende leerolie de beste keuze. Olie dringt diep in de vezels.  Een geschikte olie hiervoor, op natuurlijke basis is bijvoorbeeld Neatsfoot olie. ( https://westeindruitersport.biedmeer.nl/Carr-Day-Martin-neatsfoot-1000-ml )